
ดูแลรองช้ำ
เฉพาะทาง
ปวดส้นเท้าแต่ละคนมาจากเหตุต่างกัน
นักกายภาพประเมินเท้าของคุณทีละจุด ก่อนเลือกเครื่องมือที่เหมาะกับระยะของอาการ แล้วสอนวิธีดูแลต่อที่บ้าน ให้ก้าวแรกตอนเช้ากลับมาเดินได้สบาย
ดูขั้นตอนการรักษา
บริการของเรา
การรักษารองช้ำที่เลือกให้เหมาะกับคุณ
ทุกบริการเริ่มจาก
การประเมินเท้า
-
-
เลเซอร์และอัลตราซาวด์
ลดปวดและลดตึงใต้ส้นเท้า เหมาะกับช่วงที่ปวดมาก หรือใช้ร่วมกับช็อกเวฟ
อ่านเพิ่มเติม -
เทปพยุงและแผ่นรองรองเท้า
ลดแรงดึงที่พังผืดและแรงกระแทกทุกก้าว เลือกให้เข้ากับรูปเท้าของคุณ
อ่านเพิ่มเติม -
ดูแลให้คุณ
ก้าวต่อไปได้
วิธีที่เราดูแลรองช้ำ
- ประเมินก่อนรักษาดูเท้าและการเดินทุกครั้ง
- เครื่องมือตรงจุดเลือกตามระยะของอาการ
- ดูแลต่อที่บ้านสอนยืดและเลือกรองเท้า
แบบประเมินอาการปวดส้นเท้า
ตอบ 5 ข้อ ใช้เวลาประมาณ 1 นาที เพื่อดูว่าอาการของคุณเข้าข่ายรองช้ำหรือไม่ และเครื่องมือไหนน่าจะช่วยได้
ผลนี้เป็นข้อมูลเบื้องต้น ไม่ใช่การวินิจฉัย นักกายภาพบำบัดจะประเมินอีกครั้งก่อนเริ่มการรักษาเสมอ
ข้อ 1 จาก 5
รองช้ำคืออะไร
รองช้ำ หรือพังผืดฝ่าเท้าอักเสบ (Plantar fasciitis) คือการบาดเจ็บสะสมของพังผืดแผ่นหนาใต้ฝ่าเท้า ที่ยึดจากกระดูกส้นเท้าไปถึงโคนนิ้วเท้า พังผืดนี้รับแรงทุกครั้งที่เราก้าว เมื่อรับแรงซ้ำมากเกินกว่าจะซ่อมทัน จุดที่เกาะกับส้นเท้าจะเสื่อมและปวด
อาการที่พบบ่อย
-
ปวดก้าวแรกตอนเช้า
ปวดแปลบใต้ส้นเท้าตอนลุกจากเตียง แล้วค่อยเบาลงเมื่อเดินไปสักพัก
อาการเด่น -
ปวดหลังนั่งนานแล้วลุก
นั่งทำงานหรือขับรถนาน พอลุกเดินก้าวแรกจะปวดเหมือนตอนเช้า
อาการเด่น -
กดแล้วเจ็บจุดเดียว
กดใต้ส้นเท้าค่อนไปด้านในแล้วเจ็บชัด มักเป็นจุดที่พังผืดเกาะกระดูก
พบบ่อย -
ปวดมากขึ้นเมื่อยืนหรือเดินนาน
ช่วงท้ายของวันหรือหลังเดินบนพื้นแข็งนาน อาการกลับมาปวดอีก
พบบ่อย
ใครเสี่ยงเป็นรองช้ำ
- ยืนหรือเดินนานบนพื้นแข็ง เช่น พนักงานขาย ครู พยาบาล
- น้ำหนักตัวเพิ่มขึ้น ทำให้ส้นเท้ารับแรงมากขึ้น
- รองเท้าพื้นบาง แบนราบ หรือใส่จนหมดสภาพ
- น่องและเอ็นร้อยหวายตึง ทำให้พังผืดถูกดึงมากขึ้น
- เพิ่มระยะวิ่งหรือเดินออกกำลังเร็วเกินไป
- อายุประมาณ 40–60 ปี
กระดูกงอกส้นเท้า (heel spur) ที่เห็นจากเอกซเรย์ พบได้แม้ในคนที่ไม่ปวด ความปวดส่วนใหญ่มาจากพังผืดที่อักเสบ จึงรักษาได้โดยไม่ต้องผ่าตัดเอากระดูกออก
เครื่องมือรักษารองช้ำ
เครื่องมือแต่ละตัวส่งพลังงานหรือแรงพยุงคนละแบบ นักกายภาพจะเลือกหรือใช้ร่วมกันตามระยะของอาการ เราติดป้ายระดับหลักฐานสำหรับรองช้ำไว้ให้ตรงไปตรงมา
- หลักฐานรองรับชัด
- มีงานวิจัยคุณภาพดีหลายชิ้นในรองช้ำ
- หลักฐานปานกลาง
- ได้ผลในหลายงานวิจัย มักใช้คู่กับวิธีอื่น
- ใช้เสริม
- ช่วยลดปวดหรือพยุง แต่ไม่ใช่การรักษาหลัก
-
ช็อกเวฟ Shockwave (ESWT)
คลื่นกระแทกสั้น แรง เป็นจังหวะ
ตัวเลือกหลักเมื่อปวดเกิน 3 เดือน คลื่นเข้าไปกระตุ้นการซ่อมแซมของพังผืดตรงจุดเกาะส้นเท้า ทำ 3–5 ครั้ง ห่างกันครั้งละประมาณ 1 สัปดาห์
หลักฐานรองรับชัด -
เลเซอร์กำลังสูง High intensity laser
ลำแสงพลังงานสูง ทิศทางตรง
ลดปวดและลดการอักเสบใต้ส้นเท้า ไม่ต้องกดแรง เหมาะกับคนที่ปวดมากจนยังไม่พร้อมทำช็อกเวฟ หรือใช้สลับกัน
หลักฐานปานกลาง -
อัลตราซาวด์บำบัด Therapeutic ultrasound
คลื่นเสียงความถี่สูง ต่อเนื่อง
ให้ความร้อนลึกในพังผืดและกล้ามเนื้อฝ่าเท้า ช่วยลดตึงก่อนยืด มักใช้ร่วมกับการรักษาอื่น
ใช้เสริม -
กระตุ้นไฟฟ้า TENS
กระแสไฟฟ้าอ่อนเป็นพัลส์
บล็อกสัญญาณปวดชั่วคราว ช่วยให้เดินและยืดได้สบายขึ้นในช่วงที่ปวดมาก
ใช้เสริม -
เทปพยุงฝ่าเท้า Low-dye taping
แรงพยุงจากภายนอก
นักกายภาพพันเทปช่วยรับน้ำหนักอุ้งเท้า ลดแรงดึงที่พังผืด ช่วยลดปวดได้ในช่วงสั้นๆ ระหว่างรักษา
หลักฐานปานกลาง -
แผ่นรองรองเท้า และถ้วยรองส้น Insoles / heel cup
รองรับอุ้งเท้าและกระจายแรงที่ส้น
ลดแรงกระแทกทุกก้าว ใส่ได้ทั้งวัน นักกายภาพช่วยเลือกแบบที่เข้ากับรูปเท้าและรองเท้าที่คุณใช้
หลักฐานปานกลาง -
เฝือกดามเท้าตอนกลางคืน Night splint
ยืดพังผืดค้างไว้ขณะนอน
ช่วยให้พังผืดไม่หดตัวตอนกลางคืน ก้าวแรกตอนเช้าจึงปวดน้อยลง เหมาะกับคนที่ปวดตอนเช้ามาก
ใช้เสริม
เครื่องมือที่ใช้จริงขึ้นกับผลการประเมินของนักกายภาพบำบัด สอบถามเครื่องมือที่มีที่คลินิกได้โดยตรง
ช็อกเวฟรักษารองช้ำอย่างไร
ช็อกเวฟ (Extracorporeal Shockwave Therapy, ESWT) คือคลื่นเสียงพลังงานสูงที่ส่งผ่านผิวใต้ส้นเท้าเข้าไปถึงพังผืดที่อักเสบ ไม่มีแผล ไม่ต้องฉีดยา ไม่ต้องดมยา
ขั้นที่ 1
คลื่นผ่านไขมันส้นเท้าเข้าไปถึงพังผืด
หัวเครื่องแนบใต้ส้นเท้าตรงจุดที่กดเจ็บ ปล่อยคลื่นเป็นจังหวะถี่ๆ คลื่นวิ่งผ่านผิวหนังและแผ่นไขมันส้นเท้าที่หนา ไปถึงจุดที่พังผืดเกาะกระดูก ซึ่งมือนวดเข้าไม่ถึง
ขั้นที่ 2
กระตุ้นให้พังผืดซ่อมตัวเอง
รองช้ำที่เป็นนานคือพังผืดที่เสื่อมและหยุดซ่อม แรงกระแทกเล็กๆ กระตุ้นการไหลเวียนเลือดและการสร้างเนื้อเยื่อใหม่ ร่างกายจึงกลับมาซ่อมจุดนั้นอีกครั้ง
ขั้นที่ 3
ก้าวแรกตอนเช้าปวดน้อยลง
คลื่นลดการส่งสัญญาณปวดของปลายประสาทใต้ส้นเท้า หลายคนเดินสบายขึ้นตั้งแต่ครั้งแรกๆ แต่ผลการซ่อมจริงจะชัดขึ้นในช่วง 4–12 สัปดาห์หลังจบคอร์ส
มารักษารองช้ำหนึ่งครั้ง เป็นอย่างไร
ใช้เวลารวมประมาณ 30–45 นาที ส่วนที่ใช้เครื่องจริงใช้เพียงไม่กี่นาที เวลาที่เหลือคือการประเมินและสอนดูแลตัวเอง
- 10–15 นาที
ประเมินเท้า
ซักประวัติ กดหาจุดเจ็บ ดูการเดิน ความตึงของน่อง และรองเท้าที่ใช้ เพื่อแยกรองช้ำออกจากอาการอื่น
- 5–10 นาที
ใช้เครื่องมือ
ช็อกเวฟใต้ส้นเท้า หรือเลเซอร์ อัลตราซาวด์ ตามที่ประเมิน ปรับความแรงตามที่คุณทนได้
- 5 นาที
พันเทป หรือเลือกแผ่นรอง
พันเทปพยุงฝ่าเท้า หรือแนะนำแผ่นรองรองเท้าที่เข้ากับรูปเท้า
- 10–15 นาที
สอนยืดที่บ้าน
ยืดน่องและฝ่าเท้า ท่าที่ทำก่อนลุกจากเตียง ซึ่งสำคัญพอๆ กับเครื่องมือ
คอร์สช็อกเวฟโดยทั่วไป 3–5 ครั้ง ห่างกันครั้งละประมาณ 1 สัปดาห์ จำนวนจริงขึ้นกับการประเมิน
ดูแลตัวเองที่บ้านระหว่างรักษา
- ยืดฝ่าเท้าและนิ้วเท้า 10 ครั้งก่อนลุกจากเตียงตอนเช้า
- ยืดน่องกับผนัง ค้างไว้ 30 วินาที วันละหลายรอบ
- คลึงฝ่าเท้ากับขวดน้ำเย็นหรือลูกบอล 5–10 นาที หลังยืนนาน
- ไม่เดินเท้าเปล่าบนพื้นแข็ง ใส่รองเท้าส้นนุ่มแม้อยู่ในบ้าน
ใครไม่ควรทำช็อกเวฟ
ความปลอดภัยมาก่อน ถ้าคุณมีข้อใดข้อหนึ่งนี้ แจ้งนักกายภาพก่อนเสมอ บางข้อห้ามทำ บางข้อต้องประเมินเพิ่ม
- ตั้งครรภ์
- มีภาวะเลือดออกง่าย หรือทานยาต้านการแข็งตัวของเลือด
- มีเนื้องอกหรือมะเร็งบริเวณที่จะรักษา
- มีการติดเชื้อหรือแผลเปิดบริเวณที่จะรักษา
- ใส่เครื่องกระตุ้นหัวใจ หรืออุปกรณ์ฝังในร่างกาย
- เด็กที่กระดูกยังเจริญเติบโต บริเวณแผ่นเจริญของกระดูก
- เพิ่งฉีดสเตียรอยด์บริเวณนั้นไม่นาน
เริ่มต้นดูแลรองช้ำ ในแบบของคุณ
ฝากเบอร์ไว้ เราจะโทรแจ้งโปรโมชั่นที่มีในตอนนี้ และแนะนำว่าควรเริ่มจากเครื่องมือไหน
รองช้ำหายเองได้ไหม
หลายคนดีขึ้นเองภายใน 6–12 เดือนด้วยการยืดและปรับรองเท้า แต่ระหว่างนั้นมักปวดจนกระทบการเดินและการทำงาน เครื่องมือกายภาพช่วยให้ปวดลดลงเร็วขึ้น โดยเฉพาะเมื่อปวดมานานเกิน 3 เดือน
กระดูกงอกส้นเท้าต้องผ่าตัดไหม
ส่วนใหญ่ไม่ต้อง กระดูกงอกส้นเท้าพบได้แม้ในคนที่ไม่ปวด ความปวดมักมาจากพังผืดฝ่าเท้าที่อักเสบ ซึ่งรักษาด้วยช็อกเวฟ การยืด และแผ่นรองรองเท้าได้ การผ่าตัดเก็บไว้สำหรับคนส่วนน้อยที่รักษาวิธีอื่นแล้วไม่ดีขึ้น
ทำช็อกเวฟรองช้ำเจ็บไหม
จะรู้สึกเหมือนมีอะไรเคาะถี่ๆ ใต้ส้นเท้า ตรงจุดที่ปวดอาจเจ็บพอสมควร นักกายภาพจะเริ่มจากระดับเบาแล้วปรับขึ้นตามที่คุณทนได้ และหยุดได้ทุกเมื่อ
ต้องทำกี่ครั้ง
โดยทั่วไปประมาณ 3–5 ครั้ง ห่างกันครั้งละประมาณ 1 สัปดาห์ จำนวนจริงขึ้นกับอาการและการประเมินของนักกายภาพบำบัด
ทำแล้วเดินได้เลยไหม
เดินกลับบ้านได้ตามปกติ ส้นเท้าอาจระบมเล็กน้อย 1–2 วัน ควรงดวิ่งหรือกระโดดประมาณ 48 ชั่วโมงหลังทำ
ฉีดสเตียรอยด์ดีกว่าไหม
การฉีดช่วยลดปวดได้เร็วในระยะสั้น แต่ถ้าฉีดซ้ำหลายครั้งอาจเสี่ยงต่อพังผืดฉีกขาดหรือแผ่นไขมันส้นเท้าบางลง ควรปรึกษาแพทย์ และถ้าเพิ่งฉีดมา ต้องแจ้งนักกายภาพก่อนทำช็อกเวฟ
ควรใส่รองเท้าแบบไหน
รองเท้าที่ส้นนุ่ม พื้นไม่บางเกินไป มีส่วนรองรับอุ้งเท้า และส้นสูงเล็กน้อยประมาณ 1–2 ซม. เลี่ยงรองเท้าแตะพื้นแบนและการเดินเท้าเปล่าบนพื้นแข็ง
พบกันที่
รองช้ำเชียงใหม่
ปรึกษาอาการปวดส้นเท้ากับนักกายภาพบำบัด
ฝากเบอร์ไว้ แล้วเราจะโทรกลับเพื่อนัดเวลาที่สะดวก
ปวดส้นเท้ามานาน
ให้นักกายภาพดูให้
ประเมินเท้าก่อนว่าเป็นรองช้ำจริงไหม แล้วค่อยเลือกว่าจะใช้ช็อกเวฟ เลเซอร์ เทปพยุง หรือแผ่นรองรองเท้า ให้เหมาะกับระยะของอาการ